{"id":12144,"date":"2025-10-27T15:24:08","date_gmt":"2025-10-27T14:24:08","guid":{"rendered":"https:\/\/oegjk.org\/?p=12144"},"modified":"2025-10-27T15:24:09","modified_gmt":"2025-10-27T14:24:09","slug":"koha-per-te-nenshkruar-te-ardhmen-nevoja-urgjente-per-funksionalizimin-e-plote-te-nenshkrimit-elektronik-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/koha-per-te-nenshkruar-te-ardhmen-nevoja-urgjente-per-funksionalizimin-e-plote-te-nenshkrimit-elektronik-ne-kosove\/","title":{"rendered":"Koha p\u00ebr t\u00eb n\u00ebnshkruar t\u00eb ardhmen\u2026 Nevoja urgjente p\u00ebr funksionalizimin e plot\u00eb t\u00eb n\u00ebnshkrimit elektronik n\u00eb Kosov\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><strong>Besnik Vasolli nga Oda Ekonomike Gjermano-Kosovare (OEGJK)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur ekonomit\u00eb digjitale p\u00ebrparojn\u00eb me hapa t\u00eb shpejt\u00eb, Kosova ende mbetet peng i burokracis\u00eb tradicionale. Ndon\u00ebse ligji p\u00ebr identitetin elektronik dhe sh\u00ebrbimet e besuara \u00ebsht\u00eb miratuar dhe ekzistojn\u00eb ofrues t\u00eb certifikuar, n\u00eb praktik\u00eb n\u00ebnshkrimi elektronik ende nuk po funksionon plot\u00ebsisht.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb preokupon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vazhdueshme an\u00ebtar\u00ebsin\u00eb ton\u00eb, si kompanit\u00eb gjermane edhe kosovare q\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb sektor\u00eb ky\u00e7 t\u00eb ekonomis\u00eb. Po ashtu, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tem\u00eb q\u00eb diskutohet shpesh n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Fintech Kosova \u2013 FIKS, ku an\u00ebtar\u00ebt theksojn\u00eb sfidat q\u00eb hasin, sidomos n\u00eb rastet kur gjykatat ose p\u00ebrmbaruesit nuk e njohin fuqin\u00eb juridike t\u00eb n\u00ebnshkrimit elektronik.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ku \u00ebsht\u00eb problemi dhe pse ka r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr ekonomin\u00eb?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Zbatimi i vonuar i n\u00ebnshkrimit elektronik mbetet nj\u00eb nd\u00ebr sfidat kryesore n\u00eb Kosov\u00eb. Edhe pse korniza ligjore ekziston dhe jan\u00eb b\u00ebr\u00eb hapa p\u00ebrpara, procesi i lansimit dhe i pranimit nga t\u00eb gjitha institucionet publike ka mbetur pezull. N\u00eb shum\u00eb raste, gjykatat dhe p\u00ebrmbaruesit ende k\u00ebrkojn\u00eb dokumente t\u00eb n\u00ebnshkruara me dor\u00eb, duke bllokuar procese q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfundonin shpejt dhe pa kosto shtes\u00eb. Kjo situat\u00eb reflekton munges\u00eb koordinimi mes institucioneve dhe sektorit privat, pasi ende nuk ekziston nj\u00eb politik\u00eb e qart\u00eb q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb detyruesh\u00ebm pranimin e n\u00ebnshkrimit elektronik. Si rezultat, t\u00eb dy pal\u00ebt mbeten t\u00eb pasigurt dhe t\u00eb kufizuara n\u00eb p\u00ebrfitimet q\u00eb ofron digjitalizimi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky problem ka ndikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb ekonomin\u00eb e vendit. P\u00ebr bankat dhe fintech-un, n\u00ebnshkrimi elektronik \u00ebsht\u00eb \u00e7el\u00ebsi p\u00ebr hapje t\u00ebr\u00ebsisht digjitale t\u00eb llogarive, dh\u00ebnie kredish dhe zhvillim t\u00eb sh\u00ebrbimeve inovative t\u00eb pagesave. Pa t\u00eb, Kosova nuk mund t\u00eb ec\u00eb hap n\u00eb hap me trendet evropiane si Open Banking apo SEPA. P\u00ebr bizneset, p\u00ebrfitimet jan\u00eb t\u00eb dukshme, kontratat do t\u00eb mbylleshin m\u00eb shpejt, kostot administrative do t\u00eb uleshin ndjesh\u00ebm dhe do t\u00eb rritej konkurrueshm\u00ebria e nd\u00ebrmarrjeve n\u00eb tregjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Po ashtu, p\u00ebr investitor\u00ebt e huaj, nj\u00eb infrastruktur\u00eb funksionale e n\u00ebnshkrimit elektronik do t\u00eb sh\u00ebrbente si sinjal se Kosova \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend serioz p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb biznes, me standarde t\u00eb krahasueshme me ato t\u00eb Bashkimit Evropian.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c7far\u00eb duhet t\u00eb ndodh\u00eb?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb funksional n\u00ebnshkrimin elektronik dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshpejtuar transformimin digjital n\u00eb Kosov\u00eb, nevojiten hapa t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb koordinuar. S\u00eb pari, duhet t\u00eb realizohet lansimi i plot\u00eb i platform\u00ebs komb\u00ebtare eID, duke shoq\u00ebruar k\u00ebt\u00eb proces me nj\u00eb udh\u00ebzim zyrtar q\u00eb detyron \u00e7do institucion publik t\u00eb pranoj\u00eb n\u00ebnshkrimin elektronik. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, Banka Qendrore e Kosov\u00ebs duhet t\u00eb jap\u00eb drit\u00ebn e gjelb\u00ebr p\u00ebr proceset bankare plot\u00ebsisht digjitale, duke mund\u00ebsuar hapjen e llogarive dhe n\u00ebnshkrimin e kontratave pa nevoj\u00ebn e dokumenteve fizike.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore q\u00eb pes\u00eb procese ky\u00e7e t\u00eb digjitalizohen sa m\u00eb shpejt\u00eb:&nbsp; regjistrimi i bizneseve, lejet komunale, kontratat e pun\u00ebs, autorizimet tatimore\/doganore dhe marr\u00ebveshjet bankare. Kjo do t\u00eb ulte ndjesh\u00ebm burokracin\u00eb dhe do t\u00eb rriste efikasitetin institucional. S\u00eb fundi, gjykatat dhe p\u00ebrmbaruesit duhet t\u00eb trajnohen dhe t\u00eb pajisen me udh\u00ebzime t\u00eb qarta q\u00eb garantojn\u00eb njohjen ligjore dhe t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb n\u00ebnshkrimeve elektronike, duke siguruar k\u00ebshtu zbatim t\u00eb drejt\u00eb dhe t\u00eb nj\u00ebtrajtsh\u00ebm n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet. P\u00ebrve\u00e7 udh\u00ebzimeve teorike, gjykatat duhet t\u00eb pajisen edhe me software teknike p\u00ebr verifikim t\u00eb certifikatave dhe t\u00eb ken\u00eb qasje n\u00eb list\u00ebn e Ofruesve t\u00eb Sh\u00ebrbimeve t\u00eb Besuara (Trusted List of Qualified Providers).<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr OEGJK-n\u00eb, kjo reform\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtje teknike, por nj\u00eb reform\u00eb ekonomike q\u00eb ndikon drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb zhvillimin e sektorit privat, n\u00eb rritjen e konkurrueshm\u00ebris\u00eb dhe n\u00eb integrimin e Kosov\u00ebs n\u00eb tregun evropian. Prandaj, b\u00ebjm\u00eb thirrje institucioneve shtet\u00ebrore q\u00eb t\u00eb mos humbin m\u00eb koh\u00eb, t\u00eb pranojn\u00eb, t\u00eb zbatojn\u00eb dhe t\u00eb masin p\u00ebrdorimin e n\u00ebnshkrimit elektronik. Vet\u00ebm k\u00ebshtu mund t\u00eb sigurojm\u00eb q\u00eb bizneset tona t\u00eb mos ngecin n\u00eb let\u00ebr, por t\u00eb ecin drejt nj\u00eb t\u00eb ardhmeje digjitale dhe evropiane.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Besnik Vasolli nga Oda Ekonomike Gjermano-Kosovare (OEGJK) N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur ekonomit\u00eb digjitale p\u00ebrparojn\u00eb me hapa t\u00eb shpejt\u00eb, Kosova ende mbetet peng i burokracis\u00eb tradicionale. Ndon\u00ebse ligji p\u00ebr identitetin elektronik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-12144","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nachrichten"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12144"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12145,"href":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12144\/revisions\/12145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oegjk.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}